"Гісторыя – гэта фундамент, на каторым будуецца жыццё народа. І нам, каб адбудаваць сваё жыццё, трэба
пачаць з фундамента, каб будынак быў моцным," – такімі злабадзённымі і сёння
словамі пачынае сваю "Кароткую гісторыю Беларусі" дзеяч беларускага
адраджэння пачатку ХХ ст. Вацлаў Ластоўскі. І сапраўды, без ведання сваёй гісторыі,
сваіх каранёў народ не мае будучыні.
Курс "Гісторыя Беларусі" ўведзены ў
праграмы спецыяльных сярэдніх і вышэйшых навучальных устаноў у пачатку 90-х
гадоў мінулага стагоддзя, калі наша краіна стала на шлях пабудовы суверэннай
дзяржавы. Сёння вывучэнне студэнтамі курса "Гісторыя Беларусі" займае важнае
месца ў агульнай сістэме падрыхтоўкі сучаснага дыпламаванага спецыяліста. Гісторыя
вывучае мінулае чалавецтва і накіравана на фарміраванне сістэмы ведаў,
неабходных для адукаванага чалавека. Асаблівасць гісторыі вынікае з таго,
што яе галоўнай мэтай з'яўляецца вывучэнне чалавечай паўсядзённасці як у прасторы, так і ў часе.
Гісторыя дапамагае даведацца пра мінулае
сваёй радзімы, больш дакладна вызначыць яе месца сярод іншых краін і
народаў. Нездарма старажытныя рымляне казалі: "Гісторыя - настаўніца жыцця".
Веданне гісторыі ва ўсе часы лічылася рысай добрага густу. Напрыклад,
французскі кароль Генрых ІV аднойчы заявіў: "Пра што можна размаўляць з
чалавекам, калі той не ведае гісторыі?" Вядомы нямецкі рэфарматар М. Лютэр
быў нават больш прамалінейны: "Цкаванне гісторыі ёсць адметная рыса
татарскага і цыклапічнага варварства, д'ябальскае глупства!" Словы дзвюх
згаданых асоб не згубілі сваю актуальнасць і сёння. Вывучэнне гісторыі
Беларусі садзейнічае фарміраванню больш глыбокага разумення сучаснай
сацыяльна-палітычнай, эканамічнай і культурнай сітуацыі ў краіне. Да таго ж
атрыманыя веды спатрэбяцца студэнтам пры вывучэнні спецыяльных, у тым ліку
эканамічных і правазнаўчых дысцыплін.
Галоўнай мэтай вучэбнай дысцыпліны
ў вышэйшай установе з'яўляецца фарміраванне ў студэнтаў сістэмы ведаў аб
асноўных этапах этнічнай гісторыі Беларусі, сацыяльна-палітычным, эканамічным,
культурным жыцці беларускага народа ў кантэксце гісторыі сусветнай цывілізацыі.
Сутнасць гісторыі, з пункту
гледжання многіх даследчыкаў, складае параўнальна-гістарычны метад, дзякуючы
якому становіцца магчымым даследаваць агульнае і адметнае ў паступальным
развіцці народа, пазбегнуць пераважна апісальнага характару. Новая метадалогія
гісторыі зыходзіць з пазіцый неабходнасці ўсебаковага аналізу падзей і з'яў
на базе рэчаісных дакументаў, прыняцця гістарычнага працэсу такім, які ён
быў, неабходнасці вывучэння нацыянальнай гісторыі ў цеснай сувязі з гісторыяй
сусветных цывілізацый.